Muziek: Bijzondere vondsten in een muziekarchief


  1. Michel Vink
    Als oude platen uit de jaren zestig en zeventig uit Afrika aan een tweede leven kunnen beginnen, waarom dan ook niet muziek uit nog langer vervlogen tijden? Dat is wat de samensteller moet hebben gedacht toen hij aan de compilatie Township Jive & Kwela Jazz begon.
    township jive kwela jazz
    Alle titels op deze verzameling stammen uit de periode 1940-1960 en werden gehaald uit de ILAM Archives, de grootste verzameling Afrikaanse muziek in de Rhodes University in Grahamstown in Zuid Afrika.

    Soul Safari
    Net als Analog Africa begon ook Soul Safari als een blog om aandacht te geven aan de grote variatie aan muziek die er bestaat in in dit geval zuidelijk Afrika. Zulu jive, Sotho vocal, Mbaqanga, Kwela, Xhosa jive en muziek uit Lesotho en fado uit Mozambique zijn enkele favoriete stijlen die op de blog aandacht krijgen. Na drie jaar vond enthousiast liefhebber en blogger Eddy de Clercq dat het tijd werd voor deze compilatie, bestaande uit opnieuw uitgebrachte muziek van 78-toeren platen. Zijn enthousiasme kan hij moeilijk voor zich houden: 'Al drie jaar lang schrijf ik op Soul Safari over Afrikaanse muziek. Ik vind Zuid Afrika een geweldig land, met fantastische muziek. Ik ben altijd een enorme verzamelaar geweest, mijn huis in Zuid-Afrika is inmiddels al weer veel te klein voor alle platen die ik er heb staan. Iets waar ik compleet bezeten van ben, zijn 78-toerenplaten. Als je het überhaupt al ergens vindt, is het vaak in hele slechte conditie. Maar ik moest en zou Zuid-Afrikaanse muziek op 78-toerenplaten vinden. Zo vond ik langzamerhand mijn weg naar privécollecties, maar veel waren dat er niet. Wat nog wel een wonderlijk iets is, zijn de zogenaamde thrift stores. Dat is een soort combinatie van een dierenasiel en een kringloopwinkel. Honden en katten die gedumpt zijn vinden er onderdak, en mensen brengen er hun afgedankte boeken en platen naar toe. Soms vind je daar hele bijzondere dingen.'
    Maar de zoektocht bleek moeilijker dan gedacht, veel authentieke muziek heeft hij niet gevonden. Maar De Clercq werd geholpen door het toeval. Hij kwam in de Rhodes University in Grahamstown terecht terwijl hij op zoek was naar boeken over muziek. Hij kwam er achter dat er ook een muziekafdeling bleek te zijn, in een gebouw achter de universiteit.

    ILAM Archives
    De International Librabry of African Music werd in 1954 opgericht door een zekere Hugh Tracey en de audio, foto's en flims zijn erg belangrijk voor het behoud en het levendig houden van de Afrikaanse muzikale geschiedenis. Bij de collectie hoort een grote hoeveelheid schellak platen, waarvan de opnames door Tracey in de jaren dertig in heel Afrika werden gemaakt, reizend van stam naar stam.
    De nummers op dit album zijn geen veldopnames, maar zijn opnames die destijds zijn gemaakt voor de commerciele markt. Ze bestaan uit een rijke schakering van stijlen uit de gouden periode van jive en kwela. De muziek kwam destijds uit op kleine onafhankelijke labels als Gallotone, Hit, BB en New Sounds en waren specifiek bestemd voor de zwarte bevolking. De verzameling bevat een aantal zeldzame opnames van bekende namen maar bestaat voor het grootste deel uit nummers die waarschijnlijk niet meer zijn gehoord sinds de dag dat ze werden uitgebracht. Een mooi nieuw hoofdstuk in de niet aflatende zoektocht naar het muzikale erfgoed van Afrika.

    Bestel Soul Safari Presents Township Jive & Kwela Jazz (1940-1960) online
    Meer over Afrikaanse muziek en recensies op Mixite.nl